Waarom afvallen zo lastig is

Er bestaat een groot misverstand over hoe overgewicht in elkaar zit. De gezellige dikkerd is niet zozeer iemand die ‘gewoon erg van eten houdt’ of ‘te zwak is om zich te beheersen’. Vaak is het iemand met een zak vol pijnlijke ervaringen uit het verleden.

Mensen kiezen niet voor het hebben van overgewicht of een ongezond eetpatroon. Het overkomt ze. Ze maken voedselbeslissingen die gebaseerd zijn op onbewuste gevoelens en gewoontes. Als je niet weet wat jouw trigger is om te gaan eten zal een dieet alleen maar tijdelijk helpen en ben je aan het eind weer even dik, met een teleurstelling erbij, wat misschien wel het ergste is. Het langdurig onderdrukken van je eetlust leidt tot overgewicht, want je went jezelf af om naar je lichaam te luisteren. Als je niet leert om met stress en emoties om te gaan zal je je eetgedrag niet blijvend kunnen veranderen.

Maar wat zijn dat dan voor emoties die mensen te dik maken? Hoe werkt dat dan? In trajecten met cliënten met overgewicht blijkt telkens weer dat het eetgedrag dient om een oude onvervulde behoefte uit het verleden op onbewust niveau te vervullen met voedsel, of om pijnlijke gevoelens uit het verleden af te dekken. Het kan zijn dat je als baby volgens de klok gevoed bent en niet wanneer jij zelf aangaf honger te hebben. Je hebt dan onbewust de boodschap gekregen dat je behoeftes er niet toe deden, of dat anderen bepalen wanneer je behoeftes mag hebben. Later in je leven kan je dan in de illusie terecht komen dat je die oude behoefte, onbewust, alsnog kunt vervullen met voedsel.

Het kan ook zijn dat je als kwetsbaar en afhankelijk kindje heel weinig aandacht hebt gekregen omdat er iets speelde in het leven van je ouders. Misschien ben je ‘getroost’ met eten en heb je telkens als je verdrietig was snoep gekregen om je af te leiden, in plaats van de liefdevolle koestering die je eigenlijk nodig had. In je latere leven zal je voedsel blijven gebruiken als troost in situaties waarbij je het gevoel hebt dat je wederom weinig aandacht of liefde krijgt.

Het goede nieuws is: het verleden is voorbij en je hoeft die oude behoefte als die getriggerd wordt helemaal niet meer te vervullen. Het kan ook niet meer. Je kunt eten wat je wilt, het zal nooit dat gat van vroeger kunnen vullen en het verdriet ongedaan maken. Wat wel helpt is telkens als je voelt dat je wilt eten om een jezelf een goed gevoel te geven, om een gevoel af te dekken of als je eetgedrag voelt als een gewoonte die je niet kunt stoppen, te gaan onderzoeken wat de diepere laag van gevoelens onder dit gedrag is. Zodat je kunt gaan ervaren dat die gevoelens bij het verleden horen, iets wat voorbij is, en je kunt leven zonder afleidende emoties in een veelal onbelast heden.