Voelen – Het misverstand

Een client komt binnen in mijn praktijk en ziet het niet meer zitten. Alles was nog oke, tot haar man besloot zonder haar een weekend met zijn vrienden op stap te gaan. Hoewel ze hem dat toewenste en zich verheugde om zelf ook te kunnen doen wat ze wilde, merkte ze dat ze vanaf dat weekend somber was geworden. Ze begrijpt er niets van en vraagt zich af of PRI hier iets mee kan.

Jazeker verzeker ik haar. Dit lijkt een klassiek voorbeeld van Primair Afweer te zijn. Na uitvragen van de situatie blijkt dat mijn client bij haar man waarnam dat hij haar maar lastig vond en het veel leuker vond om met zijn vrienden te zijn. Zijn vrolijke blik na een kort routinematig afscheid, gevolgd door de wegrijdende auto waren voor haar de triggers die onbewust raakten aan haar kindertijd waarin haar ouders leuke dingen gingen doen en haar achterlieten bij een depressieve oma. De Primaire Afweer zorgt in dit geval voor een somber gevoel dat de aandacht van het voelen van het oude verdriet, dat toen te groot was om te voelen, afleidt naar de situatie in het hier en nu, waardoor de client denkt dat daar de oorzaak van haar probleem ligt.

Sinds mindfullness, Eckhart Tolle, yoga en meditatie, weten we dat we onze gevoelens er mogen laten zijn. Dat we oke zijn zoals we zijn. Dat we ons beter voelen als we leven in het nu (wat dat ook moge zijn) en dat we daar terecht komen als we geen strijd aangaan met onze gevoelens. Maar bovenstaand voorbeeld geeft aan dat dat gemakkelijker gezegd is dan gedaan. Want het lijkt erop dat we helemaal niet willen voelen.

De sombere of zelfs depressieve staat van de Primaire Afweer is er een die zich kenmerkt door gevoelloosheid. Het is een van de 5 afweren of beschermingsmechanismen die zorgen dat we bij de gebeurtenissen in ons leven niet geraakt worden door oud verdriet. We stoppen het weg achter angsten, boosheid, hard werken, pleasegedrag, uitstelgedrag, minderwaardige gevoelens over onszelf, afstompende bezigheden of verslavingen.

Doodzonde. Want met het wegstoppen van verdriet wordt al ons gevoel minder, zoals Brene Brown uitlegt in haar boeken en de bekende Ted talk (zie Inspiratie). We weten niet meer wat we willen, we missen inspiratie, levenslust, liefde voor onszelf, compassie voor de medebewoners van de aarde en zitten als het ware ons leven uit. En dat allemaal om te voorkomen dat we iets gaan voelen wat allang voorbij is!

En het is niet meer nodig. We zijn nu op een punt gekomen in onze ontwikkeling als mens dat, in ieder geval voor de meeste mensen hier in het westen, er geen levensgevaar meer is. Ook zijn we in vrijheid om ons leven in te richten zoals wij het zelf grotendeels wensen en voelen we ons onafhankelijk, los van anderen. Hierdoor kunnen we gaan voelen wat er te voelen is: verdriet als er verdriet geraakt wordt, liefde wanneer er liefde is, compassie voor anderen en dankbaarheid voor wat ons uit liefde gegeven is. Het lijkt erop dat ons lichaam ervoor gemaakt is om te voelen (in onze romp), dit te beschouwen en te weten (in ons hoofd) zodat we ons handelen kunnen aanpassen en liefde voor onszelf en anderen tot uitdrukking kunnen brengen.

Mijn cliënt laat het verdriet toe van hoe het als klein meisje was om door haar ouders achtergelaten te worden, kijkt opnieuw naar de situatie in het hier en nu en ervaart dat haar sombere gevoel weg is. Ze heeft geen naar gevoel meer over hoe haar man weg was gegaan en voelt dat ze hem leuke dingen gunt. Ze is weer terug in het hier en nu, kan voelen zonder blokkades en daardoor leven in het moment.